در پست پیشین درباره وجه التزام صحبت کردیم. در این پست به وجه التزام قراردادهای بانکی یا همان جریمه دیرکرد می‌پردازیم.

4- مصوبه هیات دولت درباره مطالبات موسسات اعتباری

هیات وزیران در جلسه مورخ 1/7/1388 به استناد ماده 5 «قانون تسهیل اعطای تسهیلات بانکی و کاهش هزینه‌های طرح و تسریع در طرح‌های تولیدی و افزایش منابع مالی و کارآیی بانک‌ها مصوب 1386»، آیین‌نامه‌ای درباره چگونگی وصول مطالبات موسسات اعتباری تصویب کرده است که به «آیین‌نامه وصول مطالبات سررسید گذشته، معوق و مشکوک الوصول موسسات اعتباری (ریالی و ارزی)» مشهور است:

در این آیین‌نامه مطالبات موسسات اعتباری به سه دسته جاری، غیرجاری و سوخت‌شده تقسیم شده‌اند:

منظور مطالبات جاری،‌ مطالباتی است که از تاریخ سررسیدشان دو ماه نگذشته باشد (بند خ ماده 1 آیین‌نامه)

منظور از مطالبات غیرجاری، مطالباتی است که از تاریخ سررسیدشان دو ماه گذشته باشد که خود بر سه گونه است: مطالبات سررسیدگذشته- مطالبات معوق- مطالبات مشکوک الوصول (بند د ماده 1 آیین‌نامه)

1- منظور از مطالبات سررسیدگذشته، مطالباتی است که از تاریخ سررسیدشان بیش از 2 و کمتر از 6 ماه گذشته باشد (بند ذ ماده 1 آیین‌نامه).

2-  منظور از مطالبات معوق، مطالباتی است که از تاریخ سررسیدشان بیش از 6 و کمتر از 18 ماه گذشته باشد (بند ر ماده 1 آیین‌نامه).

3- منظور از مطالبات مشکوک الوصول، مطالباتی است که از تاریخ سررسیدشان بیش از 18 ماه گذشته باشد (بند ز ماده 1 آیین‌نامه).

منظور از مطالبات سوخت‌شده، مطالباتی است که صرف‌نظر از تاریخ سررسیدشان، به علل محکمی قابل وصول نباشد.

در ماده 12 این آیین‌نامه موسسات اعتباری مکلف شده‌اند که تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، در قراردادهای اعطای تسهیلات مبلغی را به عنوان وجه التزام و به صورت شرط ضمن عقد درج کنند. در مواد 12 و 13 این آیین‌نامه میزان وجه التزامی که بایستی در قراردادها درج گردد، تعیین شده است.

در ماده 13 آمده است که در صورتی که تسهیلات اعطایی کمتر از 500 ملیون ریال باشد، ‌نرخ ثابت 6% جریمه معین شده اما اگر تسهیلات اعطایی بیش از 500ملیون ریال باشد، بسته به میزان تاخیر در پرداخت مطالبات نرخ جریمه‌های متفاوتی در نظر گرفته شده است:

1-    بنا بر بند الف ماده 12،‌ مطالبات جاری 6% جریمه دارند.

2-    بنا بر بند ب ماده 12، مطالبات سررسیدگذشته 8% جریمه دارند.

3-    بنا بر بند پ ماده 12،‌ مطالبات معوقی که دارای کمتر از 9 ماه تاخیر باشند،  10% جریمه دارند.

4-    بنا بر بند ت ماده 12،‌ مطالبات معوقی که دارای بیشتر از 9 ماه و کمتر از 18 ماه تاخیر باشند،  12% جریمه دارند.

5-    بنا بر بند ث ماده 12،‌ مطالبات مشکوک الوصول،  14% جریمه دارند.

نتیجه‌گیری

بدین ترتیب و با توجه به ماده 221 ق.م. از آن جا که در متن قراردادهای اعطای تسهیلات بانکی مبلغی به عنوان وجه التزام درج می‌شود، می‌توان از مشتریانی که سرموقع بدهی‌هایشان را به موسسات اعتباری پرداخت نمی‌کنند، جریمه دیرکرد گرفت و با استناد به ماده 228 ق.م. نیازی به اثبات این که در نتیجه تاخیر مشتری در بازپرداخت تسهیلات به موسسه ضرری وارد شده است،‌ نمی‌باشد.

نقل مطلب با ذکر منبع مجاز است